Azadi-toardna
Teheran ja Tochal-várri dálvve áigge jagi 2006
Teherana Chitgarjávri jagi 2019

Teheran, muhtumin Tehran (persiagillii: تهران), lea Irana oaivegávpot[1][2] ja Teherana provinssa hálddahusguovddáš ja oaivegávpot.[3] Dat lea Irana stuorámus gávpot[4] ja okta máilmmi stuorámus gávpogis. Jagi 2016 álbmotlohkama mielde Teheranas orrot 8 693 706 olbmo.[5]

DálkkádatEdit

Jagi báhkkaseamos mánnu lea suoidnemánnu, go gaskatemperatuvra 30,8 %. Galbmaseamos mánnu lea ođđajagimánnu, go gaskatemperatuvra lea 2,5 %. Jagi áigge arvá 230 mm. Teheranas lea geassemánus čakčamánnui goikkádat.

SkuvlejupmiEdit

Tehran lea Irana stuorámus ja deháleamos skuvlen- ja oahpahanguovddáš. Oaivegávpotguovllus leat measta 50 universitehta ja allaskuvlla. Dain Teherana universitehta lea Irana boarráseamos allaskuvla. Dan historjá álgá juo 1800-logu gaskamuttus go Dar ul-Funun vuođđuduvvui. Dál universitehtas leat 32 000 studeantta 40 dieđagottis. Jagi 1986 rájes Universitehta dálkkasdieđalaš dieđagoddi lea leamaš sierra universitehta: Tehrana dálkkasdieđalaš universitehta.[6]

JohtolatEdit

Teheranas lea riikkaidgaskasaš girdišillju (Imama Khomeini riikkaidgaskasaš girdišillju[7]), sisriikkalaš girdišillju (Mehrabad girdišillju[8]), oaiveruovdemáđiistašuvdna, metro, stuorra bussemetrofierpmádat, šleađgabusset ja stuorra fierpmádat eatnangeainnuin.

GirdinjohtolatEdit

Teheranas leat guokte girdišilju: Mehrabadin girdišillju (THR)[8] ja Imama Khomeini riikkaidgaskasaš girdišillju (IKA).[7] Jagi 2007 rádjái Mehrabadin girdišillju lei riikkaidgaskasaš girdišillju, muhto dalle buot riikkaidgaskasaš girdinjohtolat sirdásii ođđa girdišilljui nappo Imama Khomeini riikkaidgaskasaš girdišilljui. Dal Mehrabadin girdišiljus lea dušše sisriikkalaš girdin- ja fráktajohtolat.

BussemetrojohtolatEdit

Váldoartihkal: Teherana bussemetro

 
Teherana bussemetrojohtolaga ruvttofálaldat

Teherana bussemetro (persiagillii: سامانه اتوبوس تندرو تهران) lea Irana vuosttaš bussemetrofierpmádat. Fierpmádaga vuosttaš linjá rahppojuvvui miessemánu 12. b. 2007. Mieđaid mieđaid rahppojuvvojedje lassi linjját ja dál leat oktiibuot 10 linjjá.

MetrojohtolatEdit

 
Teherana metrokárta

Váldoartihkal: Teherana metro

Teherana metro rahpajuvvui jagi 1999. Vuosttaš metrolinnját rahppojuvvojedje jagiid 1999–2001.

GáldutEdit

  1. Iran Statistical Yearbook 1388 (2009–2010): Statistical Centre of Iran (via amar.org.ir). Čujuhuvvon 24.6.2020. (eaŋgalsgillii)
  2. de Planhol, Xavier. Teheran i. A Persian city at the foot of the Alborz. 20.7.2014. Čujuhuvvon 30.6.2020. (eaŋgalsgillii)
  3. Iran Statistical Yearbook 1391 (2012–2013): Statistical Centre of Iran (via amar.org.ir). Čujuhuvvon 24.6.2020. (eaŋgalsgillii)
  4. Brinkhoff, Thomas. Iran: Major and Midsize Cities: citypopulation.de. Čujuhuvvon 27.6.2020. (eaŋgalsgillii)
  5. Brinkhoff, Thomas. TEHRĀN: in Tehrān (Tehran): citypopulation.de. Čujuhuvvon 30.6.2020. (eaŋgalsgillii)
  6. About: Tehran University of Medical Sciences. Čujuhuvvon 30.6.2020. (eaŋgalsgillii)
  7. 7,0 7,1 Tehran – Imam Khomeini International Airport / Ahmadabad Airport (IKA). Čujuhuvvon 30.6.2020.
  8. 8,0 8,1 Tehran – Mehrabad International Airport (THR). Čujuhuvvon 30.6.2020.